ΧΟΥΡΑΤΕΜΑ ΑΝ.ΡΩΜΥΛΙΑΣ..... ΤΟΥ ΜΟΣΧΟΥ Γ. ΤΕΡΖΙΔΗ!!!

Θέλοντας να φέρω στη μνήμη μου πως μιλούσαν (χουράτευαν) οι γονείς μας, δηλαδή τη διάλεκτο που χρησιμοποιούσαν όταν ήρθαν στην Ελλάδα από το χωριό Μεγάλο Μοναστήρι της Ανατολικής Ρωμυλίας της σημερινής Βουλγαρίας και εγκαταστάθηκαν στο χωριό μας στα Τρίκαλα Ημαθίας το 1925, θα προσπαθήσω να παραθέσω μια υποθετική συζήτηση μεταξύ δύο μικρών κοριτσιών - αδελφών, χρησιμοποιώντας κατά το δυνατόν τη διάλεκτο που χρησιμοποιούσαν τότε, μη τηρώντας την ορθογραφία.

« Απού λες Κάκου, λέει η Ιάννου νγΚάλλιου . Ιχτέ τ΄αργά μουργκίζουντας η Τάτης κι η Μάμου κάθουνταν μέσ του ιούρτ κι κουνούχτζαν. Ικί που κουνούχτζαν άκσαν νια τζιαβαλιά. Αφκριάσκαν, ξαναφκριάσκαν δεν άπκασαν πόθιν

ακούσκιν η τζιαβαλιά. Μόουξαν ια λίγου. Ύστιρα απου καμόσ ώρα στούμσιν η Μάμου τουν Τάτη. Ιάντσιου τι ήταν;. Δεν ζμπουριάζ η Τάτης. Ξαναστουμπίζ η Μάμου τουν Τάτη. Ιάντσιου να μη ήταν κάνα ζούζουου. Άι μώουξι χαμέν, τλέει η Τάτης. Τέτοια ώρα τι ζούζουου μ΄ αναφέρς;. ΄Υστιρα απού καμόσου ακούσκι πάλι η τζιαβαλιά. Τότι άπκασαν ότι ήταν η Νταής η Μήτης μι τ΄ Λέλιου τ΄ Ριγότου (Αρετή) που κάθουνταν και κουνούχτζαν κ΄ αυτοί μεσ στου θκότς του ιούρτ. Σφώναξι τότε η Τάτης μας. Αι ιόατι ιδά ιτσιάνα να κάτσουμι μαζί να πούμι κάνα ντιπσίζκου να ιουάσουμι καμσούτσκου. Πήγαν κι αυτοί παρέα. Στου μεταξύ είχιν νυχτώσ. Σ΄ λέει η Τάτης. Άκσαμι νια τζιαβαλιά αμ δεν άπκασαμι τι ήταν κι είπιν η ινέκαμ η Τσιάμου (Σταματία) να μη είνι κάνα ζούζουου. Ντγκρουώθκα ιγώ κι τλέου . Τι ζούζουου μι λες τέτοια ώρα μουρή χαμέν; . Μα ντέ, κρέν κι η Νταής η Μήτης. Τέτοια τριουά ιγώ δεν τα πιστέβου. Ούτι κι ιγώ λέει κι η Λέλιου Ριγότου. Συμφωνεί κι η Τάτης. 

Τ΄άξιν αυτά που λες η Μπάτης μας ου Κόλιους που ήταν ικί κουντά κρυμένους, κι παέν κι πέρν ντρανή νγκουσιόρα, παίρν κι τ΄γάτα κι σιβέν απού πχάτ απού νγκουσιόρα μαζί μι τ΄γάτα κι χίρσιν να ζβαρνίζιτι κείθι που κάθουνταν η Τάτης μι μπαρέα. Πήρι χαμπάρ η παρέα ότι κάτι παέν κείθι κι χίρσαν να σιουπσιουρίζουντι. Τι είνι, λέει η Μάμου. Κάνας δεν ζμπουριάζ. Να μη είνι ζούζουου, ξαναλέει η Μάμου. Πάλι κάνας δεν ζμπουριάζ. Η Μάμου χίρσιν να στρουμώνιτι κατ΄ τουν Τάτη. Τι είνι Ιάντσιου, ξαναλέει η Μάμου. Ανάσα δεν παίρν η Τάτης. Του ίδιου κι η Νταής η Μήτης. Χίρσιν να στρουμώνιτι κι η Λέλιου Ριγότου κατ΄τουν Νταή τουν Μήτη. Μήπους είνι ζούζουου, λέει κι η Λέλιου Ριγότου. Κάνας δεν απαντάει. Στου μεταξύ ζβαρνίζιτι η Μπάτης μας μι νγκουσιόρα κι τ΄γάτα μαζί. Ζμπαρέα κάνας δεν ανασέν . Χωρίς να χουρατέψ κάνας, ένας – ένας σκώνιτι κι χίρσαν να παέν ταξοπίς. Τότι η Μπάτης βγάν τγάτα απ΄ νγκουσιόρα κι τναμόλκιν κι αυτή μριαουαλίζοντας εξαφανίσκι ινώ αυτός απόμνιν απου πχάτ απού νγκουσιόρα κι σβαρνίζουντας παέν κατ΄ σιαυτοί. Χωρίς να ζμπουριάξ κάνας απού μπαρέα, με πρώτο τουν Νταή του Μήτη που δεν φουβάταν τα ζούζουα , χίρσαν να πιαούν κι δεν ίρσαν ουπίς να ιδούν τουν Μπάτης μας τουν Κόλιου που λιγώθκιν στα ιέλια. 

Πήγαν που λες η παρέα στα σπίτια τσ κι χίρσαν να θυμιατίζν να μη πάει του ζούζουου του βράδ κι σπατίσ. Σαμπάλια ντα σκώθκαν σίπιν η Μπάτης του χνέρ που σέφκιασιν κι τότι η Τάτης χάλιψι να τουν δείρ κι σαλντίσκι να τουν πιάσ μα δεν μπόρσι».

Η παραπάνω υποθετική όπως είπα συζήτηση δείχνει περίπου πως μιλούσαν (χουράτευαν) οι θκοί μας (δικοί μας) παλαιότερα. Σήμερα βέβαια η ομιλία τους , «ο χουρατάς τους», βελτιώθηκε πάρα πολύ. Βέβαια σήμερα ελάχιστοι δυστυχώς παλιοί (που ήρθαν από τη Βουλγαρία) βρίσκονται στη ζωή. Τα παιδιά μας σήμερα ελάχιστες λέξεις γνωρίζουν και δεν τις χρησιμοποιούν.

Ο Συντάξας (18-2-2008)

Τερζίδης Μόσχος του Γεωργίου

Τρίκαλα Ημαθίας

Επεξήγηση λέξεων: 

(Κάκου =Μεγάλη αδερφή.  Μουργκίζουντας= βραδιάζοντας.  Ιούρτ =Οικόπεδο-αυλή.  Κουνούχτζαν= συζητούσαν.  Τάτης= Πατέρας.  Μάμου =Μάνα.  Τζιαβαλιά = υπόκωφη οχλαγωγία,  Άπκασαν =κατάλαβαν. Νταής= Μεγαλύτερο συγγενικό πρόσωπο. Δεν ζμπουριάζ =δεν μιλά, δεν απαντά.  Μόουξαν = σταμάτησαν να μιλούν.  Ζούζουου= φάντασμα. Κουσιώρα = Μεγάλο καλάθι. Σιουψιουρίζουντι =σιγομουρμουρίζουν ανησυχώντας .  Σαμπάλια =Πρωί.  Σαλντίσκι = όρμησε).